Wilders, Edmund Burke Stichting en Sharia


Vorige week verscheen in Harper’s Magazine een kort, interessant artikel over Edmund Burke, de grondlegger van het conservatisme als filosofie en levensinstelling. Burke wordt gezien als de grondlegger van het conservatisme en had waardering voor de Sharia, wat hij zag als een rechtvaardig, gematigd en ingetogen rechtssysteem.

In Nederland werd in 2000 de Edmund Burke Stichting (EBS) opgericht door ondermeer Andreas Kinneging, Joshua Livestro en Bart Jan Spruyt. Kinneging is een voormalige medewerker van het wetenschappelijke bureau van de VVD, de partij die hij in 1999 verliet uit onvrede met de tè liberale Hans Dijkstal. Hij werd door velen gezien als de toenmalige ideoloog van de VVD en was schrijver voor Bolkestein. Livistro schreef in 2001 voor het NRC Handelsblad het artikel ‘Het conservatieve moment is gekomen’ en werkt tegenwoordig als adviseur van Sarah Palin. De kopstukken van de stichting zijn grote fans van Pim Fortuyn, de martelaar van rechtsconservatief Nederland. Spruyt is waarschijnlijk het bekendst omdat hij journalist en publicist is voor verschillende bladen en de studentenactiviteiten voor EBS organiseert.

In 2004 werd bericht dat Spruyt, inmiddels directeur van EBS, een nieuwe partij wilde oprichten met Geert Wilders, die had enkele maanden eerder de VVD verlaten en was voor zichzelf begonnen. Daarop stapten vier VVD, CDA en SGP bestuursleden op, waaronder de voorzitter Peter Bouma (CDA), omdat zij zich niet met Wilders wensten te associëren en de statuten verbieden dat EBS zich inlaat met partijpolitiek. Volgens Bouma flirtte Spruyt teveel met Wilders. Na hun vertrek nam Kinneging het roer over. Van 2006 tot 2008 was Spruyt in fulltime dienst van Wilders en schreef hij voor Wilders de beginselen en het programma van de PVV.

De stichting stelt zich als doel het goede in de Nederlandse samenleving te behouden en te herstellen wat er aan goeds verloren is gegaan. En bekent zich tot klassieke, formele waarden, zoals fatsoen, familie en opvoeding en staat voor een kleine overheid, die zich met name op veiligheid (“weerbare overheid”) richt. EBS weigert uit principe overheidssubsidies en geeft geen inzage in de financiëring. Volgens Vrij Nederland wordt de stichting gefinancieerd door (neo)conservatieve Amerikaanse stichtingen, corporaties en rijken. In 2005 haken volgens De Groene Amsterdammer de grote sponsoren af, omdat ze zich niet met Wilders wensen te associëren. EBS ontwikkelt zich steeds meer als een politiek instrument voor Wilders, waarvan Spruyt gelooft dat hij hem voor zijn karretje kan spannen. Niet de vrije economie staat centraal, maar de strijd tegen de multiculturele samenleving, tegen links, immigratie en Islam. In datzelfde jaar komt het tot een afscheiding en wordt het rechts-libertaire European Independent Institute opgericht door twee voormalige medewerkers van de EBS. Ondertussen zijn naar schatting 450 personen verbonden aan de EBS, veelal studenten van de Universiteit van Leiden. Andere bekende namen zijn Ashfin Ellian, Paul Cliteur en (in de achtergrond) Frits Bolkestein.

Burke stond, naar zo blijkt sympathiek tegenover Shariawetgeving, omdat die naar zijn idee het meest recht deed aan gelijkheid voor de wet voor iedereen. Wetgeving kan immers ook worden misbruikt als onrechtmatig verworven macht door een regerende elite. Alleen een rechtssysteem is rechtmatig dat heerser en onderdaan volgens de wet gelijk behandelt en de heerser verantwoordelijk houdt voor dat wat hij aan zijn onderdanen verplicht is. Burke was vooral onder de indruk van het concept van mededogen dat in de Sharia ingebouwd was, gematigd en ingetogen, in grote tegenstelling tot het toenmalige Europese rechtssyteem met enerzijds wetgeving, waarin mensonterende straffen routine waren en de doodstraf werd toegepast op zelfs de allerkleinste vergrijpen en anderzijds een heersende klasse, die zichzelf boven de wet had geplaatst door goddelijk recht of doctrine. Nu zijn er in het westen steeds minder mensonterende, fysieke straffen, die juist met de Sharia worden geassocieerd door critici van de Islam.

Welk legaal regime gaf een beter en volledig beeld van recht, vond Burke? Hij had weliswaar ook kritiek op de Sharia, maar voor hem was het systeem een positieve ontwikkeling in de beschaving, omdat hiermee de heersers verantwoording moeten afleggen aan hun onderdanen. Hij gebruikte dit argument in zijn pleidooi voor de afzetting van de toenmalige gouverneur-generaal van de Britse Oost-Indische Compagnie, die volgens hem een onjuist en in samenwerking met de lokale feodale machthebbers corrupt regime voerde tegen de bevolking van India.

Je zou kunnen zeggen dat het systeem van absolute koloniale overheersing buiten West-Europa en Noord-Amerika steeds verder werd toegepast en terwijl de westerse wereld zich steeds meer richtte op een democratischer en rechtvaardiger systeem. De gevolgen van de koloniale overheersing zijn nog steeds zichtbaar. Ons rechtssysteem is (gelukkig) steeds meer beïnvloed door gematigdheid, terughoudendheid en redelijkheid en misschien zelfs ook mededogen, terwijl in veel voormalige koloniën dictaturen aan de macht zijn, de strafmaat hoog is en al te veel vrijheid voor de bevolking met terreur beloond wordt. Burke moet ook gezien worden als tegenstander van de (Franse) revolutie die einde 18e eeuw plaats had. Maar het is een interessante gedachte hoe het westen en het midden oosten elkaar beïnvloed hebben in rechtsfilosofie.

Van de filosofie van het conservatisme van Burke is ondertussen nog maar weinig terug te vinden bij de EBS. Hard straffen in plaats van mededogen, verwijdering van alles wat ‘hier niet thuis hoort’, de strijd tegen links en de Islam voeren de boventoon. EBS ziet in Wilders nog steeds een instrument om het behoud en het herstel van conservatieve normen en waarden te bewerkstelligen. De ondertussen brede aanhang van Wilders zich vooral thuis in de door hem uitgedragen kleinburgerlijkheid, het politieke sentimentalisme en het rancuneuze populisme. Maar in Nederland is conservatisme een provincialisme van calvinisten en de liberale burgerij. Nederland kent geen nationale identiteit buiten het koningshuis en een vaag gevoel van etniciteit en identiteit. Zelfs met een staatsburgerschap ben je volgens sommigen nog steeds geen Nederlander.

De EBS lijkt nu vooral een politiek instrument, kadertraining voor Wildersadepten en een propagandamachine voor zijn politieke beweging. Veel kopstukken zoals Ellian vervallen in dagelijkse tirades tegen links, de multiculturele samenleving en de onafhankelijke media, in hun strijd voor een centraal geleide staat met Wilders als leitfigur die strijdt voor het stichten (men noemt het behoud of herstel) van een monoculturele nationale staat, waarin iedere burger zich moet aanpassen aan een willekeurig stelsel van normen en waarden. Daarom zien zij een immigrant nooit als volwaardig lid van de Nederlandse samenleving, want naar hun idee is de nationale identiteit slechts voorbehouden aan hen die zich aan hen willen aanpassen, niet zij die in vrijheid in een diverse en liberale samenleving willen samenleven.

Burke on Sharia Law, in Harper’s Magazine, 15 januari 2011.

De Burke Stichting staat paraat, in De Groene Amsterdammer, 21-10-2005

Maria Trepp heeft uitvoerig onderzoek gedaan naar conservatisme in Nederland en de Edmund Burke Stichting. Aanbevolen: De Leidse Denktank van Geert Wilders. Of, de Edmund Burke Stichting en de Universiteit Leiden (2009).

Website van de Edmund Burke Stichting.

Dit bericht verscheen eerder op Krapuul, 24 januari 2011

Over wltrrr

No, I'm not Walter Benjamin. But I am interested in current affairs, framing, populism, spin. Also looking for more sarcasm, parodies and satire, politics, art. Alter ego of @wvdc
Dit bericht werd geplaatst in Politiek, PVV en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Wilders, Edmund Burke Stichting en Sharia

  1. Pingback: Tweets that mention Wilders, Edmund Burke Stichting en Sharia | wltrrr -- Topsy.com

  2. Maria Trepp zegt:

    Leuk joh ik zie het nu pas.

    Ik heb ook veel over de Sharia geschreven op mijn Volkskrantblog en de kloeke woorden die de Leidse wetenschapper Maurits Berger hierover spreekt en schrijft.

Reacties zijn welkom

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s