Is het fascisme terug in Europa? Ging het dan ooit weg?


Zoals alle Europese Joden heb ik tijdens mijn jeugd geleerd over de Holocaust. De feiten van deze gebeurtenis zijn zelfs voor een volwassene te onwaarschijnlijk, laat staan voor een kind. Maar de verklaring die werd gegeven was tamelijk rechttoe rechtaan: het Duitse volk onderging een soort tijdelijke krankzinnigheid; de ‘goeden’ (Groot-Brittannië, de VS en de Sovjet-Unie) verklaarden de oorlog; wij wonnen en doodden Hitler; de overlevende Joden werden uit de kampen bevrijd; het zou nooit meer gebeuren.

Enkele minder smakelijke feiten werden uit de boeken gehouden; de Holocaust was enorm in omvang, maar het was slechts een van de talloze Europese aanvallen op de joden en zigeuners gedurende de hele geschiedenis. Het waren niet alleen de Nazi’s of alleen de Duitsers, maar het was een massale beweging gericht op volkerenmoord die spontaan ontstond in talloze delen van Europa. De enige reden dat het niet nog eens zou kunnen gebeuren lag in het ‘succes’ — zoveel joden zijn vermoord en nog meer vluchtten weg naar New York en Israël, dat Europa’s dorst naar het bloed van de joden eindelijk verzadigd leek te zijn.

Wat was er zo ‘bijzonder’ aan de joden en zigeuners? Eenvoudig dit: beide groepen kwamen oorspronkelijk van buiten Europa. En Europa haat buitenstaanders.

De meeste mensen die ik ken waarderen de eenvoud van deze theorie van de ‘eenmalige krankzinnigheid’. Het bespaart teveel nadenken en voorkomt zorgen dat het nog eens zou kunnen gebeuren. Britse joden in het bijzonder houden ervan de Duitsers overal de schuld van te geven. De erkenning dat je leeft op een continent dat zich herhaaldelijk heeft vermaakt met het afslachten van onze voorouders is voor de meeste joden te erg om aan te denken.

Zelf geloofde ik in deze eenvoudige kijk totdat ik regelmatig begon te reizen naar Italië. Ik werd verliefd op de stijl en de schoonheid van het land, en leerde goed Italiaans te spreken. Het bezoek aan de familie van een vriend in Alto Adige, een gemengde Italiaans-Duitse provincie in het uiterste noordoosten van het land, hielp mij de ogen te openen. Mij werd terloops uitgelegd dat het stadsbestuur van Bolzano (de belangrijkste stad in de regio) wisselt bij de verkiezingen tussen de Duits-sprekende fascisten en de Italiaans-sprekende fascisten. Ik dacht dat dit een misverstand moest zijn. Het fascisme stierf in 1945, om nooit meer terug te keren?

Toen ik in Bolzano was bezocht ik met een vriendin het graf van haar vader. Ze dacht dat ik geïnteresseerd zou zijn in het joodse gedeelte van de begraafplaats, dus wandelden we erdoorheen. Ze zei dat ze dacht dat er geen joden waren overgebleven in Bolzano, maar ze wist niet waar die dan gebleven waren. Dat was mijn moment van openbaring. Door de Nazi’s te bestraffen voor de misdaden van de Tweede Wereldoorlog waren de meeste schuldigen vrijuit gegaan. De geschiedenis werd herschreven. Terwijl Europa werd herbouwd had het minder lessen geleerd dan het graag zelf voorstelt.

Extreemrechts bewegingen in Europa hebben decennialang geworsteld zich opnieuw te vestigen, maar beetje bij beetje hebben zij aan sterkte herwonnen. Zij kunnen zich eenvoudig aanpassen aan de omstandigheden. In tegenstelling tot het neefje in de VS, dat het moeilijk vindt een ander dan zwarte mensen te haten, is extreemrechts in Europa uiterst pragmatisch als het gaat om het uitkiezen van zondebokken. Is het niet langer aanvaardbaar de joden de schuld van alles te geven? Dan toon je je ‘liefde’ voor Israël en geef je de moslims in plaats daarvan de schuld. Homoseksualiteit is nu meer geaccepteerd in Europa? Dan worden de homo’s niet langer gelyncht — in werkelijkheid omarmen de nieuwe fascisten homoseksualiteit, om zo hun ‘tolerantie’ te waarmerken en om aan te tonen hoe ‘intolerant’ de moslims wel niet zijn (en slim het feit ontkennen dat Europese homo’s vaak naar Marokko reisden voor vakantie toen zij nog niet werden getolereerd door de gemiddelde Europeaan).

Opeens, ogenschijnlijk binnen een paar maanden, heeft het extreemrechtse nationalisme aan zelfvertrouwen en populariteit gewonnen. Het zaad voor deze groei was voor een belangrijk deel gezaaid op 9/11, maar het heeft het anti-moslim verhaal een decennium gekost om zich te ontwikkelen. Veelal vindt het nieuwe nationalisme kracht in dezelfde plaatsen waar het fascisme werd omarmd in de jaren dertig: in Frankrijk en Italië, Hongarije, België, Nederland, eigenlijk overal in Europa. Het nationalisme wordt gepresenteerd in frisse, acceptabele verpakkingen. Terwijl we waakzaam waren voor kaplaarzen en racistische meutes, toont het zich nu in de vorm van Geert Wilders, die aan populariteit heeft gewonnen in Nederland, Marine le Pen in Frankrijk en het saai-Britse duo Nick Griffin en Nigel Farage in het Verenigd Koninkrijk. Het ‘vermomt’ zichzelf als ‘bezorgdheid’ over ‘buitensporige’ immigratie of om ‘de eigen soevereiniteit te verdedigen’ tegen de Europese Unie. We vergeten zo snel dat Europa, van oorsprong, het meest oorlogszuchtige continent is, en dat de EU de langste periode van vrede heeft mogelijk gemaakt in de Europese geschiedenis.

Daar zijn we weer. Het is niet zozeer dat het extreemrechtse nationalisme terug is, we zijn gewoon vergeten dat het nooit is weggegaan.

Vertaald van Is Fascism Back in Europe? Did It Ever Leave? door MoronWatch — ‘Watching Morons So You Don’t Have To’ van 15 mei 2011

Dit artikel verscheen eerder op Krapuul, 17 mei 2011

Over wltrrr

No, I'm not Walter Benjamin. But I am interested in current affairs, framing, populism, spin. Also looking for more sarcasm, parodies and satire, politics, art. Alter ego of @wvdc
Dit bericht werd geplaatst in Politiek, PVV en getagged met , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Is het fascisme terug in Europa? Ging het dan ooit weg?

  1. Hans Vogel zegt:

    Het fascisme is onverbrekelijk verbonden met het kapitalisme; het is er een onvermijdelijke ‘Begleiterscheinung’ van. Het fascisme is een beproefd verdedigingsmiddel van het kapitalistische systeem en wordt aangewend telkens wanneer het systeem wordt bedreigd. Daarom is het altijd sluimerend aanwezig, en heus niet alleen in Europa. De haat tegen ‘buitenstaanders’ of ‘de ander’ wordt door de machtselite bewust aangewakkerd indachtig het principe divide et impera. Op dit moment is de VS de meest uitgesproken fascistische staat. Een van de manieren waarop het fascisme zich uit is agressie naar buiten. Op dat gebied zijn de VS onbetwist wereldkampioen. Europa doet slechts mee in functie van afhankelijkheid van de VS.

  2. verstand zegt:

    Zeer weinig mensen hebben zich er kennelijk ooit in verdiept waarom er twee oorlogen tegen Duitsland waren, Churchill zei eens dat de hele periode 1914 1945 het best als één lange oorlog kan worden gezien.
    De 1914 oorlog was m.i. het gevolg van de Duitse éénwording na de Franse aanval van 1870, die éénwording had soortgelijke effecten als de oprichting van de EEG en de EU binnen Europa, het Britse wereldrijk werd bedreigd.
    Al in 1907 had Balfour tegen de VS ambassadeur gezegd dat ‘oorlog misschien het goedkoopste middel was de Britse levensstandaard te behouden’.
    In de tweede oorlog tegen Duitsland kwamen een tien miljoen Duitsers om, niemand heeft het er ooit over.
    De boeken die uitleggen dat Britten, Roosevelt, en Stalin oorlog wilden leest kennelijk niemand.
    Wie zich in Hitler’s bewapening heeft verdiept weet weet dat Hitler geen oorlog wilde.
    Het is uiterst interessant te zien hoe Berlijn nu de materiële hoofdstad van Europa aan het worden is, datgene wat Britten en Amerikanen probeerden te voorkomen.
    Een uiterst capabel volkje, Duitsers, Stalin had dat goed in de gaten toen hij hij Roosvelt antwoordde, die was van mening dat de Duitsers 50 jaar nodig zouden hebben er weer bovenop te komen, dat hij vijftien jaar schatte.
    Dat was ook nog te lang, in 1953 rolden de eerste Kabinenrollers de fabrieken uit.
    Inmiddels is Duitsland economisch nog machtiger in Tsjechië en Polen dan het ooit daar was, en kun je je afvragen of Airbus niet eigenlijk een Duitse onderneming is.

  3. pessimist zegt:

    Wat er bijzonder is aan joden wordt het beste beschreven in Houston Stewart Chamberlain, ‘Die Grundlagen des Neunzehnten Jahrhunderts’, 1898- 1907, München.
    Ook ‘From prejudice to destruction’, Jacob Katz, 1980, Cambridge MA, ‘Christianity and the Holocaust of the Hungarian Jewry’, Moshe Y Herclz, 1993 New York University press, ‘Jews. The essence and character of a people’, Arthur Herzberg and Aron Hirt-Manheimer, HarperSanFrancisco, 1998 en Jan T. Gross, ‘Neighbours, The Destruction of the Jewish Community in Jedwabne, Poland, 1941’, 2003, London zijn over dit onderwerp interessante boeken.
    Behalve Chamberlain zijn alle schrijvers joden.
    De boeken van de joodse schrijvers moeten wel aandachtig worden gelezen om dat bijzondere te ontdekken.

Reacties zijn welkom

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s