Tradities vandaag: 200 jaar roofadel


Nederlanders zijn gek op tradities die eigenlijk geen traditie zijn. Sinterklaas en Zwarte Piet, vuurwerk afsteken rond Oud-op-Nieuw, meubelboulevards bezoeken op tweede Kerst- of Paasdag, in september beginnen te mijmeren over de elfstedentocht, om er een aantal te noemen. Met name tradities die weerstand oproepen bij een deel van de bevolking zijn populair. Niet vanwege de traditie, maar vanwege de weerstand. We mogen ons daarom gelukkig prijzen dat palingtrekken en publieke terechtstellingen geen tradities die nog leven onder de bevolking meer zijn. Er wordt vaak gesuggereerd dat democratie in Nederland een soort traditie is, terwijl het grondwettelijk nergens is gegarandeerd. In onze grondwet staat nergens dat we een democratie zijn, maar een constitutionele monarchie.

Vandaag wordt gevierd dat 200 jaar geleden de eerste Prinsjesdag plaatsvond. 200 jaar geleden werd er ook een parlement in het leven geroepen. Er was één kamer en de leden van de Staten Generaal werden voor een belangrijk deel benoemd door de koning. Willem I was een absolute vorst en gaf enorme hoeveelheden geld uit om bijvoorbeeld een nieuw paleis in Brussel te bouwen en allerlei ondernemingen op te zetten. De adelstand die tijdens de Franse tijd in de noordelijke Nederlanden vrijwel volledig was verdwenen werd opnieuw opgebouwd. Gegoede burgers die rijk en koningsgezind waren kregen titels en mochten deel uitmaken van de hofhouding. Ministers waren dienaren van de koning. De parlementsleden werden als gezegd door hem benoemd. En op Prinsjesdag werd de troonrede van de koning uitgesproken en hadden ministers en statenleden tot 1840 weinig tot geen invloed op de inhoud.

Willem I was naast koning ook een ondernemer en een schoolvoorbeeld voor de ware kapitalist. De koloniën waren commerciële plunder en droegen bij aan de rijkdom van het koninkrijk. Hij had het zo georganiseerd dat hij de winsten uit onderneming in eigen zak kon steken en de verliezen kon afwentelen op de staat, een principe dat door de ‘liberale’ VVD in ere wordt gehouden. Hij wist zijn persoonlijke vermogen tijdens zijn heerschappij te vertwintigvoudigen, terwijl de gewone bevolking verpauperde en het land aan de rand van bankroet balanceerde. Met name de zuidelijke Nederlanden werden uitgemolken wat een van de belangrijkste redenen was voor het uitbreken van de Belgische opstand. De eerste Prinsjesdagen waren weinig om trots op te zijn, want het volk had geen stem en geen enkele invloed op hoe het land werd bestuurd. Het waren theaterstukjes van absolutistische macht.

We vieren dan ook geen 200 jaar parlement en het algemeen kiesrecht is nog geen eeuw oud. Maar niets mag vandaag de viering van 200 jaar Prinsjesdag in de weg staan. Het Duits-Argentijnse koningspaar in de Gouden Koets, waarop het slavernijverleden, de onderdrukking en het plunderen van de koloniën staat afgebeeld, en hun hofhouding die erachteraan loopt zullen worden toegejuicht door oranjegezinden en Nederlanders in traditionele klederdracht. De media zullen uitgebreid berichten over de ‘traditionele’ hoedjes, die door de vrouwelijke notabelen en partners van de aanwezige mannelijke notabelen worden gedragen; een traditie die enkele jaren terug door Erica Terpstra in het leven is geroepen. Het is vandaag een dag vol feestelijkheden, ceremonies en rituelen. Dat de kloof tussen arm en rijk vandaag weer een stukje groter en de rechtsstaat weer een stukje kleiner wordt mag de feestpret niet drukken.

Dit artikel verscheen eerder op Krapuul, Prinsjesdag 16 september 2014

Over wltrrr

No, I'm not Walter Benjamin. But I am interested in current affairs, framing, populism, spin. Also looking for more sarcasm, parodies and satire, politics, art. Alter ego of @wvdc
Dit bericht werd geplaatst in Media, Politiek en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Reacties zijn welkom

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s