Herdenken van begin tot einde


25 jaar geleden viel de muur. Voor 9 november 1989 was de muur al aan het afbrokkelen, maar 9 november geldt als officiële herdenkingsdag die vandaag groots wordt gevierd in Berlijn. Wat tegenwoordig veel minder aandacht krijgt is dat in de nacht van 9 op 10 november de Novemberpogrome 1938 plaatsvonden, ook bekend onder de naam Kristallnacht. Die laatste naam wordt door joodse organisaties als te eufemistisch ervaren. Het was het begin van de systematische vervolging en het vermoorden van joden na decennia van terreur, discriminatie en uitsluiting. Tussen 7 en 13 november werden onder leiding van SA en SS in burgerkleding — om te suggereren dat het een volkse opstand was — duizenden synagogen, kerkhoven en joodse eigendommen vernield en hun winkels en werkplaatsen werden geplunderd. Naar schatting 400 joden werden vermoord en 30.000 joden werden opgepakt en gedeporteerd naar concentratiekampen. Weinigen hebben die overleefd en vele vervolgingen, vernielingen en moordpartijen volgden.

Wat tegenwoordig nog minder aandacht krijgt is de herdenking van de Hitlerputsch in München in de nacht van 8 op 9 november 1923. In die tijd was er veel sociale onrust en opkomend nationalisme en monarchisme als antwoord op de Weimarrepubliek en de bezetting van het Ruhrgebied door Belgen en Fransen na de Eerste Wereldoorlog. Het niet langer protesteren door de sociaaldemocratische Duitse regering tegen die bezetting werd door sommigen als verraad gezien. Op 26 september 1923 werd de voormalige ministerpresident van Beieren Gustav Ritter von Kahr door de regering van de deelstaat tot Generalstaatskommissar mit dictatorische Vollmachten benoemd en werd door hem de noodtoestand uitgeroepen. Op 8 november werd een toespraak van Von Kahr in de Bürgerbräukeller in München bestormd door Hitler en aanhangers die een nationale revolutie uitriepen. Op 9 november werd na vuurgevechten de opstand definitief neergeslagen en werden Hitler en zijn handlangers gearresteerd. Na de mislukte staatsgreep werd de NSDAP in Beieren verboden.

Het strafproces dat daar op volgde was een echt showproces. Ondanks de beschuldiging van hoogverraad kwamen Hitler en de putschisten er met een milde straf vanaf. Hitler kreeg vijf jaar en sommigen werden zelfs vrijgesproken; de rechters vonden Hitler en consorten en hun ambities blijkbaar sympathiek. In die tijd kregen linkse actievoerders gemiddeld een vijf keer hogere straf dan rechtse. Het proces was opmerkelijk omdat het misdrijf een nationale aangelegenheid was en geen regionale, dus door het Hooggerechtshof had meten worden beoordeeld. Bovendien zat Hitler nog in zijn proeftijd voor een eerdere veroordeling en was hij geen Duitser maar Oostenrijker en had hij moeten worden uitgezet. Hitler dicteerde in de gevangenis zijn boek Mein Kampf aan Rudolf Hess en werd na dertien maanden weer vrijgelaten. Maar hij wist door het proces landelijke bekendheid te krijgen, werd een cultfiguur en zijn partij haalde bij de eerstvolgende landelijke verkiezingen tien zetels in de Rijksdag.

Maar vandaag staat de val van de muur in Berlijn centraal. 25 jaar geleden ging het communisme onderuit en de val van de muur luidde het einde in van de DDR en het Sovjet-tijdperk. Het einde van iets is natuurlijk gemakkelijker te herdenken dan het begin van iets. Het einde van het communisme met een symbolische afbraak van een echte muur spreekt meer tot de verbeelding dan het begin van de opkomst van het nationaalsocialisme en de systematische vervolging en uitroeiing van joden. Bovendien werkt Berlijn tegenwoordig als een magneet voor jonge en hippe mensen, dus het zal ongetwijfeld een groots feest worden. Tenzij de erfgenamen van de nazi’s vandaag gaan rellen zoals zij hebben aangekondigd op sociale media. De Hooligans gegen Salafisten hebben in navolging van de rellen in Keulen twee weken geleden opgeroepen om vandaag in Berlijn tegen moslims, asielzoekers en vluchtelingen te gaan demonstreren. Mochten die rellen plaatsvinden, dan mogen we hopen dat dat niet opnieuw het begin is van een ontwikkeling die we niet zouden willen.

Dit artikel verscheen eerder op Krapuul, 9 november 2014

Naschrift 10 november. Gelukkig waren er geen rellen of gewelddadige incidenten gisteren in Berlijn. Er waren drie piepkleine demonstraties die door vrijwel iedereen werden genegeerd. Een groepje van 30 neonazi’s werd door de politie op het station Alexanderplatz tegengehouden en door politie en antifa-demonstranten eingekesselt. Ook burgemeester Klaus Wowereit refereerde in zijn toespraak ter gelegenheid van de herdenking of viering van de val van de muur zondagochtend aan Kristallnacht.

Over wltrrr

No, I'm not Walter Benjamin. But I am interested in current affairs, framing, populism, spin. Also looking for more sarcasm, parodies and satire, politics, art. Alter ego of @wvdc
Dit bericht werd geplaatst in Politiek en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op Herdenken van begin tot einde

  1. King Billy zegt:

    9 November 1919. De November Revolutie http://de.wikipedia.org/wiki/Novemberrevolution met het Verdrag van Versailles en de Dolkstootlegende als aanleiding luiden de Weimar Republiek in. De laatste Europese Keizer Wilhelm II en overige vorsten in Duitsland traden af.
    9 november 1925. Oprichting van de SS.
    9 november 2014 werd door Duitse hooligans en rechts-extremistische nationalisten bewust gekozen voor demonstraties tegen IS(IS) in Berlijn, Hamburg en Hannover na gewelddadige demonstraties in Keulen.

  2. piterfries zegt:

    Nu al 400 doden.
    Vroeger waren het er tien.
    In Gaza vermoordden joden net meer dan 2000 Palestijnen.

  3. reinejragolo zegt:

    Ja ja Piterfriss, menselijk schilden bij ziekenhuizen, scholen en VN-gebouwen.

  4. Wllm Kalb zegt:

    Het was een mooie, indrukwekkende herdenking in Berlijn.

    • wltrrr zegt:

      Was je er ook? Ik heb alleen ‘s-ochtends naar de toespraken op de Duitse TV gekeken.

      • Wllm Kalb zegt:

        Was van plan te gaan maar de verbouwing hield me in Amsterdam, En de treinen reden niet of mondjesmaat. Het was ook erg massaal, op de tv thuis zag je het beter. Maar de sfeer was goed, de lichtgevende ballonnen die het verloop van de muur aangaven vond ik indrukwekkend. Ga zeker weer snel een kijkje nemen in die andere stad waar ik ook graag ben.

Reacties zijn welkom

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s